دانلود پایان نامه

بالا بودند و ماهیت کیفی اسانس را تعیین کردند. لذا نتیجهگیری نمودند که هر کموتایپ بیانگر نمود کلی از کیفیت اسانس میباشد.
در مطالعه زنینی و همکاران [280] بر روی M. spicata، 41 ترکیب اسانس به دست آمد که تشکیل دهنده 9/91 درصد کل ترکیبات موجود در اسانس این گونه بود. اجزاء غالب تشکیل دهنده اسانس این گونه شامل کاروون (0/29 درصد)، ترنس کاروول (0/14 درصد)، 1و8-سینئول و لیمونن (مجموعا 30/7 درصد) و کارویل استات (70/6 درصد) بود. در تحقیق کوویندارجان و همکاران [109] 18 ترکیب با استفاده از GC-MASS از اسانس M. spicata به دست آمد. ماده شیمیایی اصلی تشکیل دهنده اسانس، کاروون (6/48 درصد) بود و بقیه ترکیبات اصلی سیس-کاروول (3/21 درصد) و لیمونن (3/11 درصد) گزارش شد. عبدالرزاق و همکاران [13] بیان نمودند که ترکیبات اسانس بر اساس شرایط محیطی تغییر میکند. در مطالعه آنها بر روی M. spicata ترکیبات اصلی اسانس در این گونه 1و8-سینئول و پولگون گزارش شد.
درویچ و همکاران [82] 29 ترکیب که 6/58 درصد کل ترکیبات اسانس به دست آمده از برگهای M. piperita بومی مراکش بود را به دست آوردند. این ترکیبات اصلی شامل منتون (0/29 درصد)، منتول (58/5 درصد)، منتیل استات (34/3 درصد)، منتافوران (01/3 درصد)، 1و8-سینئول (40/2 درصد)، ایزومنتون (12/2 درصد)، لیمونن (10/2 درصد)، آلفا-پینن (56/1 درصد)، گرماکرن-دی143 (50/1 درصد)، بتا-پینن (25/1 درصد)، سابینن144 (13/1 درصد) و پولگون (12/1 درصد) بود. در چندین مطالعه روی M. piperita نیز ترکیبات اصلی اسانس مشابه با آزمایش درویچ و همکاران گزارش شده است [159 و 179].
گزارشات متعددی در مورد ترکیبات و اجزاء تشکیل دهنده اسانس در گونه M. longifolia وجود دارد [138]. ترکیبات اصلی اسانس در این گونه شامل پیپریتون، پیپریتون اکسید، کاروون، منتون، لیمونن، 1و8-سینئول، فلاونوئیدها و تانین ها میباشد [247]. در مطالعه صورت گرفته توسط استانیساوجویک و همکاران [247] ترکیبات اصلی اسانس شامل پیپریتون (1/71-1/43 درصد)، کاروون (0/20-9/2 درصد)، منتون (5/17-0 درصد)، لیمونن (3/6-6/1 درصد)، ترنس-کاریوفیلن (4/5-1/4 درصد)، مورولن145 (3/4-1/3 درصد)، 1و8-سینئول (3/1-8/0 درصد) و سیس-دهیدروکاروون (5/3-3/0 درصد) گزارش شده است. دامنه متفاوت اعداد به دلیل متفاوت بودن شرایط رشدی بیان شده است و این موضوع نشان میدهد که اجزاء تشکیل دهنده اسانس و همچنین میزان آنها بسته به شرایط محیطی متغیر است. حتی نحوه خشک کردن برگها نیز ممکن است در این امر تأثیرگذار باشد، به طوری که ترکیبات اصلی اسانس در برگهایی که به روش طبیعی و در سایه (بدون استفاده از آون آزمایشگاهی) خشک شده بودند آلفا و بتا پینن، سابینن، اوسیمن و آلفا ترپینئول گزارش شدند.

جدول 4-9- تجزیه واریانس صفات مورد مطالعه در ژنوتیپها تحت کیفیتهای متفاوت نور

منابع تنوع
درجه آزادی
فتوسنتز
ارتفاع گیاه
طول برگ
عرض برگ
تعداد سنبله در گیاه
محتوای آب اندام هوایی
وزن تراندام هوایی
وزن خشک اندام هوایی
درصد اسانس
نور
4
9/98**
2/2040**
6/11**
50/2**
1/202**
1/1322**
0/913**
1/85**
4/15**
خطای 1
10
40/7
91/5
15/0
03/0
04/0
2/82
95/5
80/1
40/0
ژنوتیپ
2
3/432**
4/171**
26/2**
25/2**
6/19**
5/289ns
6/14**
59/1**
12/3**
نور*ژنوتیپ
8
5/13**
7/5**
24/0ns
07/0ns
8/78**
1/253**
3/95**
97/2**
99/4**
خطای 2
20
40/0
59/0
24/0
05/0
26/0
8/18
52/1
267/0
04/0
** و nsبه ترتیب معنیدار در سطح احتمال 1 درصد و عدم معنیدار

جدول 4-10- مقایسه میانگین صفات در بین گونهها و ژنوتیپهای مورد مطالعه تحت کیفیتهای نوری متفاوت با شدت 300 میکرومول فوتون بر متر مربع در ثانیه

گونه
ژنوتیپ
کیفیت نور
فتوسنتز
ارتفاع
طول برگ
عرض برگ
تعداد سنبله در گیاه
محتوای آب اندام هوایی
وزن تراندام هوایی
وزن خشک اندام هوایی
درصد اسانس
M. spicata
اصفهان
آبی
96/4
7/12
2/4
1/2

1/80
24/6
24/1
02/5

قرمز
74/8
1/24
3/5
0/3

2/88
7/18
21/2
34/4

آبی+قرمز
2/16
5/14
8/3
6/2

9/83
9/25
17/4
60/2

سفید
8/10
7/26
0/5
0/3

5/81
8/17
30/3
58/2

فلورسنت
50/3
2/19
0/3
9/1

4/77
73/1
39/0
?

مزرعه
0/14
1/52
0/3
8/1
0/15
6/67
1/23
47/7
66/0
میانگین

b0/2±6/9
a2/2±5/21
a4/0±3/4
a2/0±4/2
b5/2±5/2
b8/2±8/79
c1/4±0/12
bc6/0±0/2
b8/0±5/2
M. piperita
قزوین
آبی
83/8
2/17
3/4
42/2
1
1/83
7/10
80/1
12/3

قرمز
3/14
2/28
1/5
54/2

3/88
2/16
90/1
96/5

آبی+قرمز
7/20
2/22
4/4
64/2
3/11
5/81
5/44
24/8
12/5

سفید
3/15
2/32
4/5
02/3

5/88
0/18
07/2
34/2

فلورسنت
60/5
0/18
8/0
53/0

5/80
67/2
52/0
?

مزرعه
9/18
0/47
0/3
78/1

5/69
4/17
95/5
40/1
میانگین

a3/2±9/13
ab6/3±3/20
b8/0±5/3
b4/0±9/1
b9/1±0/2
a8/2±9/81
a3/6±8/15
a2/1±5/2
a0/1±0/3
M. longifolia
همدان
آبی
21/3
2/16
8/3
9/1

6/81
2/10
88/1
19/3

قرمز
62/5
1/28
0/5
4/2

8/85
4/13
90/1
37/4

آبی+قرمز
48/6
4/19
2/3
7/1
7/4
5/83
0/37
10/6
9/4

سفید
52/4
0/32
6/4
3/2

7/84
7/17
70/2
53/3

فلورسنت
45/2
4/20
8/1
0/1

5/76
87/1
44/0
?

مزرعه
61/4

7/59
3/2
3/1
4/19
2/58
6/11
08/8
33/2
میانگین

c5/0±9/4
a4/2±7/22
b5/0±4/3
b2/0±7/1
a2/3±0/4
b3/4±0/78
b3/5±7/13
b8/0±2/2
a8/1±0/3
اعداد هر گروه در هر ردیف که دارای یک حرف مشترک هستند، فاقد تفاوت معنیدار آماری بر اساس آزمون حداقل تفاوت معنیدار در سطح احتمال 5 درصد میباشند
فتوسنتز (میکرومول CO2 بر مترمربع در ثانیه)، ارتفاع گیاه، طول برگ و عرض برگ (سانتیمتر)، محتوای آب اندام هوایی و محتوای اسانس (درصد)، وزن تر و وزن خشک اندام هوایی (گرم/گیاه)

جدول 4-11- درصد ترکیبات 28 جزء متشکله اسانس در 3 ژنوتیپ نعناع

درصد ترکیبات در گونههای مختلف نعناع (با ذکر ژنوتیپ)
نام ترکیب
M. spicata
(اصفهان)
M. piperita
(قزوین)
M. longifolia
(همدان)
بتا-پینن

12/0

اکتن

08/0

اکتانول

11/0

بنزن

15/0

1و8-سینئول
92/0
94/0

ترپینن

08/0

منتون
60/0
92/1
90/7
منتول
6/21
8/32
31/4
کاروول

45/4

سیکلوهگزن
0/10
0/16
34/6
بی سیکلوهپتان
89/8
77/3
51/4
نفتالن

23/0

کاریوفیلن
19/8
91/2
23/2
فارنزن
55/0


اکالیپتول


27/1
پیریدینتیون


83/1
منتافوران
48/0


بورنئول
89/2


پولگون
92/4

2/63
بوربونن
74/0
92/0
21/0
دهیدروکارویل استات

58/2

گرماکرن
13/3
56/2

پیپریتون اکسید
79/5
40/4

کاریوفیلن اکسید
70/3


کادینول
29/4
32/0

فیتول

45/0

دودکاترین


22/0
سیکلودکادین


62/0

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   هوایی، میانگین، گیاه

4-5- ارزیابی تأثیر نورهای تک فام LED و همزیستی قارچ میکوریزا بر خصوصیات مورفولوژیک گیاه نعناع و کمیت اسانس تولیدی
4-5-1- تجزیه واریانس ژنوتیپهای جمعآوری شده
بر اساس جدول تجزیه واریانس دادهها، اختلاف آماری معنیداری در سطح احتمال 1 درصد بین تمامی منابع تنوع شامل نور، میکوریزا، ژنوتیپ، اثرات متقابل ژنوتیپ×میکوریزا، نور×میکوریزا، نور×ژنوتیپ و نور×ژنوتیپ×میکوریزا و صفات مورد ارزیابی در شدت نور 150 میکرومول فوتون بر مترمربع در ثانیه وجود داشت با این استثناء که اثر عامل آزمایشی ژنوتیپ بر محتوای اسانس معنیدار نبود و نشان داد که در این شدت نور، ژنوتیپها محتوای اسانس تقریبا یکسانی تولید میکنند (جدول 4-12). تحت شدت نور 300 میکرومول فوتون بر مترمربع در ثانیه نیز اثر میکوریزا بر صفت تعداد ساقه معنیدار نبود (جدول 4-13).
تعداد ساقه
الف- شدت نور 150 میکرومول فوتون بر متر مربع در ثانیه
با توجه به نتایج اثرات متقابل بین ژنوتیپهای نعناع و گونههای قارچ میکوریزا، بالاترین تعداد ساقه در تمامی ژنوتیپها مربوط به تیمار تلقیح با G. clarum و کمترین آن مربوط به تیمار شاهد (بدون تلقیح قارچ) بود (جدول 4-14). در ژنوتیپهای اصفهان، همدان و قزوین بالاترین میزان این صفت در تیمار همزیست با قارچ G. clarum به ترتیب با 5/22، 86/6 و 9/12 عدد و کمترین آن در تیمار شاهد به ترتیب با میزان 86/1، 26/1 و 63/1 عدد مشاهده شد. همچنین در ژنوتیپ همدان تیمار تلقیح با قارچ G. etunicatum بدون داشتن اختلاف آماری معنیدار با تیمار شاهد در جایگاه یکسانی با این تیمار از لحاظ تعداد ساقه در گیاه قرار گرفت. در مطالعهای در اثر تلقیح گیاه ریحان شیرین (Ocimum basilicum)، از خانواده نعناعیان، با قارچهای میکوریزای G. mosseae، G. fasciculatum و G. intraradices، تعداد و وزن تر ساقه در هر سه تیمار نسبت به شاهد (بدون قارچ) افزایش یافت. این موضوع نشان دهنده تأثیر مثبت همزیستی قارچ بر رشد گیاه میزبان میباشد [281].
اثرات متقابل بین کیفیت نور و قارچ میکوریزا نشان داد که بیشترین تعداد ساقه در تیمار تلقیح نعناع با قارچ G. clarum و در نور سفید و سپس با همین تیمار و در نور آبی به دست آمد (جدول 4-15). تعداد ساقه در تیمارهای مذکور به ترتیب 6/24 و 1/20 عدد بود. تعداد ساقه گیاه تحت نور فلورسنت، در تمام تیمارهای قارچی و شاهد ضعیف بود.
با توجه به جدول اثرات متقابل بین کیفیت نور و ژنوتیپهای نعناع، ژنوتیپ اصفهان در نور آبی، همچنین ژنوتیپ اهواز در نور سفید و قرمز به ترتیب با میزان 3/11، 4/10 و 3/10 ساقه در گیاه بالاترین جایگاه را داشتند (جدول 4-16). نور فلورسنت باعث کاهش تعداد ساقه در ژنوتیپهای مورد مطالعه به خصوص در ژنوتیپ قزوین شد.
به طور کلی، ژنوتیپ اصفهان تعداد ساقه بیشتری نسبت به ژنوتیپهای دیگر داشت و همچنین نور سفید و سپس آبی بهترین نور برای افزایش این صفت در نعناع شناخته شد و نور فلورسنت ضعیفترین کیفیت را داشت (جدول 4-17). در میان گونههای قارچ میکوریزا نیز همزیستی با قارچ G. clarum بهترین نتیجه را در افزایش تعداد ساقه در گیاه داشت و تیمار شاهد در رتبه بعدی قرار گرفت. در مطالعه گوپتا و همکاران [117] بر روی M. arvensis نیز تعداد ساقه در تلقیح با G. clarum بیش از G. etunicatum بود.
ب- شدت نور 300 میکرومول فوتون بر متر مربع در ثانیه
اثرات متقابل بین ژنوتیپهای نعناع و گونههای قارچ میکوریزا از لحاظ تعداد ساقه در گیاه روند متفاوتی را نسبت به نور 150 میکرومول فوتون بر متر مربع در ثانیه نشان داد (جدول 4-14). در این مطالعه، ژنوتیپ اصفهان بالاترین تعداد ساقه را در دو تیمار تلقیح با G. clarum و G. etunicatum به ترتیب با 49/9 و 26/9، بدون وجود اختلاف معنیدار آماری، به دست آورد. تیمارهای شاهد و تل
قیح با G. mosseae بدون داشتن اختلاف معنی دار آماری کمترین میزان این صفت در ژنوتیپ مذکور را دارا بودند. در ژنوتیپ همدان، تیمار شاهد با میزان 20/14 ساقه بیشترین و تیمار تلقیح با G. etunicatum با میزان 63/9 ساقه کمترین میزان این صفت را به خود اختصاص دادند. تیمار تلقیح با قارچ G. etunicatum با دارا بودن 66/4 ساقه در گیاه بالاترین میزان این صفت را در ژنوتیپ قزوین داشت و تیمارهای دیگر بدون داشتن اختلاف آماری معنیدار در رتبه دوم قرار گرفتند. این نتایج نشان دهنده عکس العملهای متفاوت ژنوتیپهای نعناع به گونههای قارچ میکوریزا وشدت های نوری متفاوت میباشد.
با توجه به اثرات متقابل بین کیفیت نور و قارچ میکوریزا، بیشترین تعداد ساقه در تیمار تلقیح نعناع با قارچ G. mosseae و در نور سفید و سپس G. etunicatum و در نور آبی+قرمز به ترتیب با 2/14 و 1/13 عدد به دست


دیدگاهتان را بنویسید