دانلود پایان نامه

جاده و بقیه از طریق دیگر شقوق حمل و نقل جا به جا می گردند. بر اساس آمار حساب های بانک مرکزی، طی ده ساله 76 تا 85 بیش از نیمی از تولید ناخالص داخلی متعلق به بخش خدمات بوده است. ارزش افزوده بخش خدمات طی این سالها رشد بیش از 50 درصدی داشته و از حدود 150 هزار میلیارد ریال در سال 76 به 230 هزار میلیارد ریال در سال 85 رسیده است. گروه حمل و نقل یکی از زیر بخش های گروه خدمات محسوب می شود که طی ده سال مورد بررسی با بیش از 50 درصد از ارزش افزوده معادل 21 هزار میلیارد ریال در سال 76 به 32 هزار میلیارد ریال در سال 85 افزایش یافته است. سهم ارزش افزوده بخش خدمات حمل و نقل از بخش خدمات طی این سالها معادل 15 درصد بوده است (کمالی اردکانی،1388: 26)
موافقتنامه عمومی تجارت خدمات زیربخش های ذیل را برای بخش خدمات حمل و نقل مطرح نموده است : 1- خدمات حمل و نقل دریایی( حمل و نقل مسافر، حمل و نقل بار، اجاره کشتی با خدمه، نگهداری و تعمیر کشتی، خدمات در زمینه به جلو راندن و یدک کشیدن، خدمات پشتیبانی برای حمل و نقل دریایی)، 2- حمل و نقل در آبراههای داخلی ( حمل و نقل مسافر، حمل و نقل بار، اجاره کشتی با خدمه، نگهداری و تعمیر کشتی، خدمات در زمینه جلو راندن و یدک کشیدن، خدمات پشتیبانی برای حمل و نقل در آبراههای داخلی)، 3- خدمات حمل و نقل هوایی( حمل و نقل مسافر، حمل و نقل بار، اجاره هواپیما با خدمه، نگهداری و تعمیر هواپیما، خدمات پشتیبانی برای حمل و نقل هوایی)، 4- حمل و نقل فضایی، 5- خدمات حمل و نقل ریلی( حمل و نقل مسافر، حمل و نقل بار، خدمات در زمینه به جلو راندن و یدک کشیدن، نگهداری و تعمیر تجهیزات حمل و نقل ریلی، خدمات پشتیبانی برای حمل و نقل ریلی)، 6- خدمات حمل و نقل جاده ای( حمل و نقل مسافر، حمل و نقل بار، اجاره وسیله نقلیه دارای فعالیت تجاری همراه با راننده، نگهداری و تعمیر تجهیزات، حمل نقل جاده ای، خدمات پشتیبانی برای خدمات حمل جاده ای)، 7- حمل از طریق خط لوله( حمل و نقل مواد سوختی، حمل و نقل سایر مواد)، 8- خدمات کمکی برای تمام شیوه های حمل و نقل( خدمات جابجایی بار، خدمات انبار کردن و انبار داری، خدمات موسسات حمل و نقل بار، سایر موارد)، 9- سایر خدمات حمل و نقل)
4-4-1- شیوههای عرضه خدمات حمل و نقل
خدمات حمل و نقل نیز مثل سایر بخشهای خدماتی به 4 شیوه عرضه میشود که عبارتند از:
شیوه عبور از مرز: برای این شیوه، خدماتی مثل نگهداری و تعمیر کشتی را میتوان مثال زد. در این مورد، کشتی که نیاز به تعمیرات داشته باشد، به محل کشور عرضهکننده خدمات تعمیر ارسال میشود و پس از اعمال تعمیرات به کشور محل مصرفکننده بازگردانده خواهد شد. اگرچه ممکن است خدمات حمل و نقل به شیوه عبور از مرز با شیوه مصرف در خارج مشتبه شود اما این دو با هم دارای تفاوت هستند. در شیوه مصرف در خارج، مصرفکننده در همان محل خدمات را به مصرف میرساند در حالی که در شیوه عبور از مرز، خدمات عرضهشده زمانی قابل مصرف است که به دست مصرف کننده برسد و در واقع محل تولید و محل مصرف خدمات مختلف است در حالی که در شیوه مصرف در خارج، محل تولید و محل مصرف یکجا میباشد.
شیوه مصرف در خارج: تمامی مواردی که مسافران خارجی، از خدمات حمل و نقل کشور میزبان استفاده میکنند را میتوان جزو این گروه دانست.
شیوه حضور تجاری: این شیوه مستلزم تشکیل شرکت حمل و نقل یا شعبه و نمایندگی آن در کشور مقصد است. معمولاً شرکتهای حمل ونقل بزرگ که محمولههای زیادی را جابجا میکنند در کشورهای مختلف شعبه و نمایندگی دارند.
شیوه انتقال اشخاص حقیقی: با توجه به اینکه حمل و نقل معمولاً توسط شرکتهای حمل ونقل صورت میگیرد و اشخاص به صورت مستقل و منفرد اقدام به این امر نمیکنند، دشوار است بتوان عرضهکننده حقیقی مستقل و بدون شرکت را تصور کرد. در این شیوه عمدتاً عرضه خدماتی مثل مشاوره و بازاریابی و تعمیرات توسط متخصصین و کارشناسان مطرح میشود. ممکن است افراد مذکور از طرف شرکت کارفرمای خویش به کشور دیگری جهت ارائه خدمات عزیمت کنند و یا اینکه خود با توجه به دانش و تجربه در زمینههایی مثل بازاریابی و تعمیرات به کشور دیگر بروند و به عرضه خدمات خویش بپردازند. در این صورت توجه به محدودیتهای مربوط به تایید صلاحیت حرفهای ضروری خواهد بود.
4-5- گردشگری
تاکنون درباره گردشگری و مفاهیم آن تعاریف متعددی ارائه شده است. این فقدان توافق از یک طرف منعکس کننده پیچیدگی گردشگری و از طرف دیگر ناشی از این حقیقت است که اشخاص ذی‌نفع یا فعالان مختلف در این قلمرو، هر یک از دیدگاه خود به آن می‌نگرند و انتظارات خاصی دارند و بر همین اساس به تعریف گردشگری و سایر اصطلاحات مرتبط با آن می‌پردازند ( هولدن24،2000: 25). با وجود تعاریف متعدد ارائه شده، بسیاری از محققان، صاحب نظران و مجامع علمی- تحقیقاتی بین المللی، تعریف سازمان جهانی گردشگری را پذیرفته و آن را به رسمیت شناخته اند: “جهانگردی به عمل فردی که به مسافرت می رود و درآن مکان که خارج از محیط زندگی وی است برای مدتی کمتر از یک سال جهت تفریح، تجارت و دیگر اهداف اقامت نماید، گفته می شود (سازمان جهانی جهانگردی World tourism organization).
گردشگری به مجموعه فعالیتی اطلاق می شود که در جریان مسافرت یک گردشگر اتفاق می افتد. این فرایند شامل هر فعالیتی از قبیل برنامه ریزی سفر، مسافرت به مقصد، اقامت، بازگشت و حتی یادآوری خاطرات آن نیز میشود. همچنین فعالیت هایی را که گردشگر به عنوان بخشی از سفر انجام می دهد نظیر خرید کالاهای مختلف وتعامل
میان میزبان و مهمان را نیز در بر می گیرد. به طور کلی می توان هرگونه فعالیت و فعل و انفعالی را که در جریان سفر یک سیاحتگر اتفاق می افتد را گردشگری تلقی کرد.
این تعریف چهار مرحله از فعالیت مصرف کننده را در بر می گیرد:
* اقدامات اولیه نظیر کسب اطلاعات، پرس و جو از اقوام و دوستان، نگهداری جا یا برنامه ریزی برای یک بازدید روزانه و آماده شدن برای سفر.
* مسافرت به مقصد و بالعکس که احتمالاً شامل توقف شبانه در مسیر نیز میشود.
* فعالیت هایی که در مقصد انجام می شود و ممکن است به صورت یکنواخت یا بسیار متنوع باشد.
* فعالیت های بعد از سفر نظیر چاپ عکس و گفتگو و بحث در مورد تجارب سفر(هال25،2001: 10) .
” جهانگردی دارای شکل های متمایز زیر است:
1- جهانگردی بومی یا داخلی( Domestic): ناظر بر افراد مقیم هر کشور که فقط در داخل همان کشور سفر می کنند.
2- جهانگردی درون مرزی یا خارجی ها(Inbound Tourism): ناظر بر افراد غیر مقیم در هر کشور که در همان کشور سفر می کنند.
3- جهانگردی برون مرزی یا خارجی(Outbound Tourism): ناظر بر افراد مقیم هر کشور است که به کشور دیگری سفر می کنند (فنل،2003: 25).
از لحاظ آماری، آن دسته از مسافرانی که حداقل یک شب را در اقامتگاه های خصوصی و جمعی کشور میزبان نمی گذرانند، همچون مسافران کشتی های تفریحی که شب را در عرشه می گذرانند، مسافرانی که شب را در قطار سپری می کنند یا مسافرانی که به صورت عبوری( تزانزیت ) چند ساعت در فرودگاه ها توقف دارند، کارگران خارجی، مهاجران موقتی یا دائمی، کوچ نشینان، اعضای نیروهای مسلح، نمایندگان کنسولی و دیپلمات ها، جهانگرد محسوب نشده، در آمارهای جهانگردی محاسبه نمی شوند.” (سینایی، 1382: 15-16).
گردشگری فعالیتی است که دارای تفاوت های اساسی با سایر فعالیت های اقتصادی می باشد. این فعالیت حتی با بخش خدمات نیز دارای مرزهای مشخصی است؛ گردشگری خدمات صرف نیست بلکه ترکیبی از کالاها و خدمات مانند حمل و نقل، تسهیلات و منابع طبیعی است که به توالی به مصرف می شوند. طبیعت و منابع طبیعی بخش مهمی از کل نهاده های مورد نیاز بخش گردشگری هستند که عموما قابل قیمت گذاری نمی باشند. طبیعت به عنوان عنصر اصلی در گردشگری، میتواند منافع متنوعی برای گردشگران داشته باشد، لذا ترکیب متنوع کالاهای طبیعی و غیر معمول گردشگری متناوباً در کشورهای مختلف جهان عرضه می‌شوند و نیاز به تحلیل های اقتصادی خاص دارند چرا که برخی از آنچه که در جریان خدمات گردشگری عرضه میشود ممکن است صرفاً کالا باشد مثل صنایع دستی که گردشگران از محل گردشگری خود خریداری میکنند (لاندبرگ و مینک26،1995: 1).
صنعت گردشگری یکی از بزرگترین و پربازده‌ترین فعالیتهای اقتصادی در دنیا است که بالاترین میزان ارزش افزوده را ایجاد می‌کند و بطور مستقیم و غیر مستقیم، سایر فعالیتهای اقتصادی و فرهنگی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. گردشگری یکی از منابع عمده درآمدزایی و ایجاد اشتغال در جهان به شمار می‌آید به طوریکه حتی از آن به عنوان صنعت اول دنیا یاد می‌کنند. بسیاری از کشورها همچون اسپانیا، فرانسه و ایتالیا بخش اعظمی از درآمد ارزی خود را از طریق گردشگری به دست می‌آورند. گرچه گردشگری به تنهایی نمی‌تواند منجر به توسعه کشور شود ولی با ورود گردشگر به تدریج نیاز به تغییر و ایجاد امکانات برای اقامت، جابجایی و سایر فعالیتهای مربوطه، توسعه را نیز در پی خواهد داشت و در دراز مدت باعث افزایش امکانات و تاسیسات خواهد شد (ایلدری،1386: 22-20).
بر اساس گزارش سازمان جهانی گردشگری در سال 2006 تعداد 835 میلیون جهانگرد جابجا شده اند که این جهانگردان حدود 800 میلیارد دلار هزینه کرده اند. این در حالی است که سهم ایران از صنعت گردشگری جهانی در سال 2006 کمتر از یک دهم درصد بوده است و علی رغم اینکه ایران، طبق نظر یونسکو یکی از ده کشور دارای جاذبه های گردشگری است ولی آمارهای موجود گویای ضعف صنعت گردشگری کشور می باشد و نارسایی های موجود باعث عدم توفیق در جذب جهانگردان به میزان توانمندی های کشور شده است (کاظمی، 1385: 152).
بخش خدمات مرتبط با گردشگری و مسافرت شامل: 1- هتل و رستوران ( از جمله پذیرایی)، 2- خدمات موسسات مسافرتی و دایر کنندگان تورها، 3- خدمات مربوط به راهنمایی گردشگران، 4- سایر موارد میباشد.
4-5-1- گردشگری الکترونیک
یکی از حوزههای جدید در گردشگری، گردشگری الکترونیک است. برخی از سرویس های گردشگری الکترونیک عبارتند از :
1- اطلاع رسانی الکترونیکی شفاف، دقیق و معتبر
2- اخذ ویزای الکترونیکی
3- سیستم های رزرو هتل ها، مراکز تفریحی و سیاحتی
4- فروش و اخذ اینترنتی بلیط هواپیما، اتوبوس و قطار
5- برنامه ریزی سفر ( برنامه ریزی مقصد)
6- هتلداری الکترونیکی و بسیاری از سرویس های دیگر که به روز ایجاد می شوند.
4-5-2- شیوههای عرضه خدمات گردشگری
شیوههای عرضه خدمات گردشگری شامل موارد ذیل است:
شیوه عبور از مرز: این شیوه برای خدمات گردشگری چندان کاربرد ندارد. تنها ممکن است مواردی مثل تهیه مجموعههای آموزشی مربوط به گردشگری و عبور آن از مرز و استفاده در کشور محل حضور مصرفکننده را بتوان برای این شیوه بیان کرد.
شیوه حضور در خارج: در این شیوه که رایجترین شیوه عرضه خدمات گردشگری است، مصرفکننده با خروج از کشور خویش و حضور در کشور مقصد گردشگری از خدمات هتل و رستوران و نیز راهنمایان تورها بهرهمند میشود.
شیوه حضور تجاری: در این شیوه عرضهکننده ابتدا موسسهای مثل موسسات مسافرت
و گردشگری و موسسات برگزارکننده تورهای گردشگری یا هتل یا رستوران در کشور مقصد تاسیس میکند، سپس از طریق بنگاههای مذکور به عرضه خدمات به مصرفکنندگان میپردازد. هتلهای زنجیرهای که در کشورهای مختلف صاحب شعبه هستند، نمونهای از کاربرد این شیوه میباشند. در ایران موسسه گردشگری خارجی ثبت نشده است. به موجب ماده 4 آیین نامه نظارت بر تاسیس و فعالیت دفاتر خدمات مسافرتی، سیاحتی، جهانگردی و زیارتی مصوب 1380 یکی از شرایط صدور مجوز، داشتن تابعیت ایرانی(هم اشخاص حقیقی و هم اشخاص حقوقی) است. تبصره این ماده نیز میافزاید، مجوز تاسیس و فعالیت دفتر برای اتباع بیگانه فقط در قالب اشخاص حقوقی صادر میشود.
شیوه انتقال اشخاص حقیقی: انتقال اشخاصی که به عنوان راهنمای تور، فعالیت میکنند، مثالی از استفاده از این شیوه است. همچنین هتلها و رستورانهایی که در کشورهای دیگر اقدام به ایجاد شعبه


دیدگاهتان را بنویسید